⚠ disclaimer: ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาศาสตร์ หากพบความผิดพลาดรบกวนช่วยแก้ไขจะเป็นพระคุณยิ่ง ⚠

ช่วงนี้ทำโปรเจกต์เกี่ยวกับการวิเคราะห์เสียงภาษาไทย โดยส่วนที่สนใจคือโครงสร้างพยางค์ที่มีส่วนประกอบคือ พยัญชนะ-สระ-ตัวสะกด-วรรณยุกต์ ทีนี้ตอนเขียนโค้ดก็ระลึกได้ว่าเราควรตั้งชื่อตัวแปรให้อ่านเข้าใจง่ายตามสไตล์ CleanCode™ … แต่ว่าโค้ดโปรแกรมบนโลกตอนนี้มันต้องเขียนเป็นภาษาอังกฤษ (เขียนเป็นตัวอักษรละติน) เท่านั้นนี่นา เลยต้องไปหาคำแปลภาษาอังกฤษมาใช้กับศัพท์พวกนั้น ซึ่งก็คือ

• พยัญชนะ: consonant
• สระ: vowel
• วรรณยุกต์: tone mark
• ตัวสะกด: อะอ้าว หาคำแปลไม่เจอซะงั้น

…จริงๆก็หาคำแปลของ “ตัวสะกด” เจอแหล่ะ นั่นคือมันใช้คำว่า consonant เหมือนกับ “พยัญชนะ” เลย! หรือก็คือภาษาอังกฤษไม่มีแนวคิดเรื่องการแบ่งความแตกต่างของเสียงพยัญชนะกับเสียงตัวสะกด ซึ่งก็เป็นเรื่องที่แปลกดีเหมือนกัน

ตอนแรกเข้าใจว่า งั้นคำในภาษาอังกฤษก็ไม่มีโครงสร้างพยางค์แบบที่ต้องใช้ตัวสะกดเลยหรือเปล่า นั่นคือเราจะเขียนพยางค์ภาษาอังกฤษได้แค่ในรูป CV เท่านั้น (C = consonant, V = vowel) แต่ค้นต่อไปนิดหน่อยก็พบว่าไม่ใช่ เพราะภาษาอังกฤษก็รองรับพยางค์ที่มีโครงสร้างหลากหลาย ตั้งแต่ CCV, CVC, CCVC, CVCC, VC, ไปจนกระทั่งแค่เสียง V เพียงอย่างเดียว!

ซึ่งไอ้ตัวโครงสร้าง CVC เนี่ยแหล่ะ ที่เป็นโครงสร้างอันเดียวกับ พยัญชนะ-สระ-ตัวสะกด ที่คนไทยรู้จักคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีเลย

เอ่อแล้วพอเป็นอย่างนี้ เราจะออกเสียงพยางค์แบบ CVC ยังไงในภาษาอังกฤษหล่ะ? เพราะตามข้อจำกัดทางกายภาพของมนุษย์แล้ว เสียง C จะอยู่เดี่ยวๆไม่ได้ ต้องมี V มากำกับด้วยเสมอ– อธิบายอย่างรวบรัดตัดทอน: V คือการพ่นลมให้เกิดเสียง; ส่วน C ไม่มีเสียงในตัวเองแต่เป็นการเล่นลิ้นบังคับลมจาก V –แต่จากโครงสร้าง CVC นั้นมีแค่ V ตัวเดียวในขณะที่มี C ถึงสองตัว แบบนี้มันหมายความว่า C ตัวหลังต้องถูกมองว่ามี V ล่องหนมากำกับ (กลายเป็น CVCv) แบบนี้หรือเปล่า?? อย่างเช่นคำว่า cat จะออกเสียงเป็น /แค-ถึ/ อย่างนี้ใช่มั้ย??

ก็ปรากฏว่าเข้าใจผิดอีก เพราะเสียง C ตัวท้ายนั้นจะถูกออกเสียงจาก V ที่อยู่ข้างหน้ามันได้เลย ไม่ต้องใส่ V ล่องหนเพิ่มตามท้ายเข้าไปช่วยอ่าน กล่าวคือ ในการออกเสียงพยางค์หนึ่งพยางค์ เราจะพ่นลมของสระ V ออกมายาวหนึ่งหน่วยเสียง โดยตอนก่อนเริ่มออกเสียงเราจะเตรียมปาก/ฟัน/ลิ้นให้อยู่ในรูปร่างของพยัญชนะ C ตัวแรก และเมื่อพ่นลมไปได้ครึ่งทางเราจะขยับปาก/ฟัน/ลิ้นให้ไปอยู่ในรูปร่างของพยัญชนะ C ตัวท้ายนั่นเอง ดังนั้น cat จะอ่านออกเสียงได้เป็น /แคท-(ถึ)/ โดยออกเสียง “ถึ” เบาๆในลำคอ อารมณ์แบบพ่นลมเสียงสระเสร็จแล้วปรับรูปร่างปากกลับมาเป็นปรกติ โดยหลงเหลือลมที่เมื่อกี้พ่นไม่หมดออกมาเป็นของแถม

(นอกเรื่อง) อันที่จริงมีภาษาที่มองว่าต้องเพิ่ม V ล่องหนเข้ามาเพื่อช่วยอ่านจริงๆ ซึ่งนั่นก็คือภาษาญี่ปุ่นนั่นเอง! อย่างเช่นคำว่า cat เมื่อเขียนทับศัพท์ไปเป็นภาษาญี่ปุ่นจะกลายเป็น キャット และต้องอ่านออกเสียงว่า /แคท-โตะ/ ที่มีเสียงพยางค์หลังดังชัดเจน หรืออีกตัวอย่างที่หลายคนชอบเอามาเล่นมุกกันก็คือ McDonald’s ที่เขียนทับศัพท์ออกมาว่า マクドナルド จึงทำให้เราต้องอ่านคำนี้เป็น /ม่ะ-คุ-โด-นา-รุ-โดะ/ … ที่เป็นแบบนี้ก็เพราะว่าภาษาญี่ปุ่นนั้นไม่มีแนวคิดเรื่องเสียงตัวสะกด (ยกเว้นเสียง ん แต่นั่นก็เป็นอีกเรื่องนึงที่มีรายละเอียดยิบย่อยไกลเกินกว่าการเป็นแค่ตัวสะกด)

อ้าวแล้วอย่างนี้ทำไมภาษาอังกฤษถึงไม่มีคำศัพท์เฉพาะสำหรับ “ตัวสะกด” หล่ะ ทั้งที่โครงสร้างพยางค์แบบ CVC นั้นแสดงให้เห็นถึงการแยกความแตกต่างของพยัญชนะต้นและพยัญชนะท้ายอย่างชัดเจน?

คำถามคาใจอันนี้ตอนแรกก็คิดไม่ออกหรอก แต่พอนอนหลับไปสองตื่นก็ระลึกถึงลักษณะเด่นอันหนึ่งในภาษาอังกฤษ (และภาษาโซนยุโรป — ภาษาฝรั่งเศสนี่ตัวดีเลย!!) นั่นคือเราสามารถออกเสียง “เชื่อม” พยางค์แรกกับพยางค์ถัดไปได้ ตัวอย่างเช่นประโยค “This is a book.” นั้นเราอาจจะอ่านเป็น /ดิส-อิส-อะ-บุค/ ที่ออกเสียงแยกแต่ละพยางค์อย่างชัดเจนก็ได้ (และเป็นการอ่านออกเสียงที่ผู้เรียนภาษาอังกฤษในระบบการศึกษาไทยมักคุ้นเคยกันดี) แต่ว่าเราก็ยังสามารถออกเสียงประโยคนี้อีกแบบได้เป็น /ดิส-สิส-ส่ะ-บุค/ นั่นคือการอ่านเร็วๆแล้วเชื่อมกร่อนเสียงระหว่างคำไปเลย ซึ่งนับว่าเป็นการออกเสียงที่เป็นธรรมชาติกว่าด้วย (และสาเหตุที่ภาษาอังกฤษยอมให้เกิดเรื่องแบบนี้ อาจเป็นเพราะว่าภาษาอังกฤษสมัยก่อนนั้นเขียนคำแต่ละคำติดกันหมดไม่มีเครื่องหมายเว้นวรรค แต่เรื่องนั้นขอเก็บเอาไว้เล่าคราวหน้า)

พอมองย้อนกลับมาเทียบกันแล้ว ภาษาไทยนั้นไม่มีแนวคิดเรื่องการเชื่อมกร่อนเสียงระหว่างพยางค์ที่เข้มข้นเท่าภาษาอังกฤษ เราเลยสามารถแยกเสียงของแต่ละพยางค์ออกมาโดดๆได้ และแบ่งเสียงมันต่อไปเป็น “พยัญชนะ” กับ “ตัวสะกด” ออกจากกันได้อย่างชัดเจน ต่างจากภาษาอังกฤษที่มองว่าพยัญชนะนั้นไหลลื่นไปยังพยางค์ถัดไปได้ ก็เลยเรียกชื่อมันรวมๆไปว่า consonant ไม่มีการแบ่งย่อยหล่ะมั้ง

⚠ just my speculation! ⚠

Originally published on: Facebook

neizod

author